เจาะลึกภัยเงียบใต้พิภพ : "รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย-ระนอง" สิ่งที่คนใต้ต้องรู้!

เจาะลึกภัยเงียบใต้พิภพ : "รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย-ระนอง" สิ่งที่คนใต้ต้องรู้! ยุคก่อนหลายคนอาจเคยได้ยินความเชื่อที่ว่า "ภาคใต้ของไทย ปลอดภัยจากแผ่นดินไหว " แต่จากสถิติแรงสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

โดยเฉพาะในช่วงต้นปี 2569

ถือเป็นสัญญาณสำคัญที่ธรรมชาติกำลังบอกเราว่า ภายใต้ผืนแผ่นดินที่เราเหยียบอยู่นี้ ยังมีสิ่งที่เรียกว่า

“รอยเลื่อนมีพลัง” (Active Fault) ซ่อนตัวอยู่ บทความนี้ได้รวบรวมข้อมูล

ทั้งมิติทาง ธรณีวิทยา วิทยาศาสตร์

สายน้ำ การเตรียมพร้อมรับมือ

เพื่อให้ทุกคนเข้าใจกลไกของโลก

ไม่ตื่นตระหนก และพร้อมรับมืออย่างมีสติครับ

🔬 1. ความลับใต้ฝ่าเท้า: มิติทางวิทยาศาสตร์และธรณีวิทยา

ภาคใต้ของไทยตั้งอยู่บนขอบแผ่นเปลือกโลกยูเรเชีย

(Eurasian Plate)

ซึ่งตลอดเวลาจะได้รับแรงเค้น (Stress)

จากการพุ่งชนและมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก

อินโด-ออสเตรเลีย ทางฝั่งทะเลอันดามัน

แรงบีบอัดนี้ทำให้เกิดกลุ่มรอยเลื่อนสำคัญ

2 แนวที่ทำงานคู่ขนานกัน คือ

รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย (Klong Marui Fault Zone)

มีความยาวบนแผ่นดินประมาณ 140–150 กิโลเมตร

วางตัวแนว ตะวันออกเฉียงเหนือ – ตะวันตกเฉียงใต้

ลักษณะการเคลื่อนตัว

เป็นรอยเลื่อนแบบ

"เหลื่อมซ้าย" (Left-lateral strike-slip fault)

คือแผ่นดินสองฝั่งเลื่อนสวนทางกันในแนวนอน

เมื่อเปลือกโลกขยับตัว

สะสมพลังงานทีละมิลลิเมตร

จนทนแรงเค้นไม่ไหว

จะเกิดการปริแตก

และปลดปล่อยพลังงานออกมา

ในรูปของ

“คลื่นไหวสะเทือน”

หรือที่เราเรียกว่า

แผ่นดินไหว นั่นเอง

🗺️ 2. รัศมีผลกระทบ: จังหวัดที่ต้องจับตา

รอยเลื่อนสองเส้นนี้

พาดผ่าน 4 จังหวัดหลัก ได้แก่

📌 สุราษฎร์ธานี

พาดผ่าน

อ.บ้านตาขุน และ อ.พนม

เป็นจุดที่มีการปลดปล่อยพลังงาน

บ่อยครั้งที่สุด

📌 กระบี่

พาดผ่าน

อ.อ่าวลึก

มักเกิดศูนย์กลางแผ่นดินไหวระดับตื้น

ทำให้รับรู้แรงสั่นสะเทือนได้ชัดเจน

📌 พังงา

พาดผ่าน

อ.ทับปุด

อ.เมือง

อ.ท้ายเหมือง

ก่อนทอดยาวลงสู่อ่าวพังงา

และทะเลอันดามัน

📌 ระนอง

ถูกพาดผ่านโดย

“รอยเลื่อนระนอง”

ซึ่งเชื่อมโยงและส่งอิทธิพลแรงสั่นสะเทือน

ถึงรอยเลื่อนคลองมะรุ่ยได้

นอกจากนี้

แรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวขนาดกลาง

ยังสามารถส่งคลื่นความถี่

เดินทางผ่านชั้นหิน

ไปถึงศูนย์กลางเศรษฐกิจ

และหน้าประวัติศาสตร์

ในจังหวัดใกล้เคียงอย่าง

นครศรีธรรมราช

และ ภูเก็ต

ให้สามารถรับรู้ถึงแรงสั่นไหวได้เช่นกัน

💧 3. สายน้ำและแผ่นดินไหว: มิติทางอุทกศาสตร์

น้ำและแผ่นดินไหว

มีความเกี่ยวข้องกันอย่างคาดไม่ถึง

ในพื้นที่ภาคใต้

แผ่นดินไหวจากอ่างเก็บน้ำ

(Reservoir-Induced Seismicity : RIS)

รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย

พาดผ่านใกล้ เขื่อนรัชชประภา

มวลน้ำมหาศาล

อาจสร้างแรงดันน้ำ

(Pore Water Pressure)

แทรกซึมไปหล่อลื่นรอยเลื่อนข้างใต้

ทำให้เกิดการขยับตัวบ่อยครั้ง

ซึ่งนักธรณีวิทยาระบุว่า

“เป็นเรื่องดี”

เพราะเป็นการระบายพลังงานทีละน้อย

ดีกว่าอั้นไว้

จนเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง

(ทั้งนี้ โครงสร้างเขื่อนถูกออกแบบมาให้ต้านทาน

แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้อย่างมั่นคง)

อีกประเด็นที่ต้องจับตา คือ

รอยเลื่อนใต้น้ำ

แนวรอยเลื่อนที่ทอดยาวลงสู่

ทะเลอันดามัน

หากมีการเลื่อนตัวในแนวดิ่งใต้มหาสมุทร

ก็อาจส่งผลต่อการกระเพื่อมของมวลน้ำ

ซึ่งเป็นปัจจัยที่ต้องเฝ้าระวัง

คลื่นสึนามิ อย่างใกล้ชิด

⚠️ 4. ภัยสืบเนื่องที่ต้องระวัง: มิติทางธรณีพิบัติภัย

แรงเขย่า

ไม่ใช่ความน่ากลัวเพียงอย่างเดียว

แต่ยังนำมาซึ่ง

ภัยสืบเนื่อง (Secondary Hazards)

แผ่นดินถล่ม (Landslides)

ภาคใต้มีภูเขาสูงชัน

และฝนตกชุก

หากเกิดแผ่นดินไหว

ตอนที่ดินอุ้มน้ำไว้มาก

แรงสั่นสะเทือน

จะเป็นตัวเร่งให้เกิด

โคลนถล่มได้ง่ายขึ้น

ทรายพุและดินเหลว (Liquefaction)

ในพื้นที่ชายฝั่งทะเล

หรือดินทรายหลวมชุ่มน้ำ

การเขย่ารุนแรง

จะทำให้ดินสูญเสียความแข็งแรง

กลายสภาพคล้ายของเหลว

ทำให้อาคาร

ทรุดตัวได้

📊 5. สถานการณ์ล่าสุด (ต้นปี 2569)

ในช่วงเดือน

กุมภาพันธ์ – มีนาคม 2569

เกิดปรากฏการณ์

Earthquake Swarm

หรือที่เรียกว่า

“พายุแผ่นดินไหว”

ในพื้นที่

ต.เขาพัง

อ.บ้านตาขุน

จ.สุราษฎร์ธานี

มีแผ่นดินไหวขนาดเล็ก

เกิดติด ๆ กัน

มากกว่า 20 ครั้ง

ขนาดสูงสุดประมาณ

3.5

และลึกเพียง

1–4 กิโลเมตร

แม้จะทำให้บ้านเรือนสั่นไหว

อย่างชัดเจน

แต่ไม่ได้สร้างความเสียหายรุนแรง

ต่อโครงสร้างหลัก

🛡️ 6. การรับมือและป้องกัน

เราหยุดธรรมชาติไม่ได้

แต่เรา เตรียมพร้อมได้

🏗️ โครงสร้าง

อาคารในพื้นที่เสี่ยง

ต้องออกแบบให้ต้านทานแผ่นดินไหว

ตามกฎหมาย

และหมั่นตรวจสอบบ้านเรือน

ให้แข็งแรง

🪑 กฎ 3 คำจำให้แม่น

เมื่อแผ่นดินไหวให้

“หมอบ (Drop) – บัง (Cover) – ยึด (Hold On)”

หลบใต้โต๊ะที่แข็งแรง

ระวังสิ่งของร่วงหล่นใส่

🌊 หนีคลื่นยักษ์

หากอยู่ริมทะเล

แล้วรู้สึกถึงแผ่นดินไหว

จน ยืนไม่อยู่

หรือ

น้ำทะเล ลดลงผิดปกติ

ให้ อพยพขึ้นที่สูงทันที

ไม่ต้องรอเสียงเตือน

📌 สรุปทิ้งท้าย

รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย และรอยเลื่อนระนอง

ยังมีลมหายใจ

การขยับตัว

คือการทำงานปกติของโลกใบนี้

การติดตามข่าวสาร

จากหน่วยงานที่เชื่อถือได้ เช่น

กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว

พร้อมกับการเตรียมความพร้อม

อย่างมีสติ

คือ เกราะป้องกันที่ดีที่สุด

สำหรับพวกเราทุกคน 💙

📚 อ้างอิงข้อมูล

กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยา

ศูนย์ปฏิบัติการธรณีพิบัติภัย กรมทรัพยากรธรณี

สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง

#แผ่นดินไหว

#รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย

#รอยเลื่อนระนอง

#ธรณีวิทยา

#ธรณีพิบัติภัย

#สุราษฎร์ธานี

#พังงา

#กระบี่

#ระนอง

#นครศรีธรรมราช

#กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว

#อัปเดต2569